اصناف آنگونه که باید دیده نمی شوند

۱۳۹۷/۰۲/۳۰

اگر به متون تاریخی که به موضوع اصناف پرداخته اند، نگاه کنیم، چند موضوع بیش از مسایل دیگر به چشم می آید؛ اولین موضوعی که بیش از هر چیز دیگری مطرح است، این که اصناف هیچگاه آنگونه که شایسته بوده اند مورد توجه قرار نگرفتند و دومین موضوع آن است که اصناف همواره نوعی وابستگی به دولتها احساس کرده اند.‏
طبیعتا با مشاهده ی آنچه امروز بر اصناف میگذرد، مشخص است این نگاه تاریخی در اصناف، نگاه سازنده ای نبوده و اگر این نگاه اصلاح نشود، وضعیت اصناف به همان منوال گذشته پیش خواهد رفت و چه بسا بدتر هم شود. ‏
پس از سالها تجربه ی فعالیت اقتصادی و شناخت زوایای مختلف فعالیت صنفی و آشنایی با چالشهای پیش روی مراجع صنفی، معتقدم امروز باید یک بازنگری اساسی در حوزه ی اصناف صورت گیرد. امروز پیشرفتهای زیادی در دنیا صورت گرفته و علم قادر است برای هر مسئله ای یک راه حل بهینه ارائه دهد. البته برخی به این موضوع اعتقاد ندارند، اما کشورهای زیادی وجود دارد که روزی از یک اقتصاد خوب محروم بودند و در سالهای اخیر از یک اقتصاد قوی برخوردار شدند.‏
‏ نکته ی مهم اینکه بسیاری از این اقتصادها با سرمایه گذاری بر بنگاههای خرد و کوچک و متوسط به این جایگاه رسیدند و در اکثر آنها دولتهایی حاکم بوده که امید زیادی به انها برای توسعه اقتصادی نبود. در واقع منظور من از ضرورت تغییر در اصناف این است که در اولین گام باید متوجه باشیم که نمیتوانیم فقط منتظر دولت بمانیم وباید خود نیز برای احیای اصناف آستین ها را بالا بزنیم.توجه بعداین مسءله ، مسئولیت مدیران صنفی را بشدت افزایش می دهد و در دومین گام باید جایگاه اصناف در اقتصاد امروز دنیا باز تعریف شود تا بتوان بر اساس متدهای اقتصادی و علمی که امروز همه ی دنیا از آن پیروی کرده و موفق نیز بوده اند، عمل کرد و به توفیق اقتصادی نزدیک شد. ‏
امروز همه ی ما میدانیم دیگر مرز رسمی بین بازارها در جهان وجود ندارد، بطوریکه آمازون بخشی از محصولات خود را در ایران بفروش میرساند. بعبارت دیگر امروز رقیب یک واحد صنفی، یک واحد صنفی در خیابان مجاور نیست، بلکه یک شرکت در اروپا یا آسیای میانه هم رقیب یک واحد صنفی ما به حساب می آید.‏
در چنین شرایطی آیا راهکارهایی مانند حریم صنفی دیگر کارایی دارد؟
‏ آیا تنها مسءله امروز اصناف مالیات است؟ما برای رقابت با وارادت و قاچاق توانمندیم؟
‏ آیا حمایت های صرف دولتی موضوع اصلی اصناف است؟ ‏
‏ تا کی باید سطح مطالبات اصناف فقط کاهش مالیات باشد؟
‏ امروز کافی است کمی از روندها و گفتمانهای حاکم بر اقتصاد دنیا مطلع باشیم تا متوجه شویم، شرایط بسیار تغییر کرده و نکته ی مهم آن که این تغییرات متوقف هم نمی شود، بلکه هر روز بر شتاب آن افزوده می شود. از این رو، رقابت و بقا در اقتصاد به غایت دشوار شده است. اگر این موضوع در بین افراد صنفی درک شود، همه به این نتیجه خواهند رسید که دیگر وقت آن فرارسیده که در افکار، قوانین، رویه ها و شیوه های صنفی تغییرات اساسی ایجاد شود و همچنین به این نتیجه خواهند رسید که دولتها نه تنها به اصناف کمکی نخواهند کرد، بلکه باید نهایت تلاش را بکار بست تا ناکارامدیهای خود را به اصناف انتقال ندهند.‏
‏ بعبارت دیگر اصناف باید روی پای خود بایستد یا به قول رهبری معظم انقلاب اقتصاد باید مردم محور شود. ‏
بگذارید یک نمونه ی دیگر از تغییر برای شما بیاورم. در گذشته هر کاسبی مقابل مغازه ی خود را آب و جارو میکرد تا مشتری را بخود جذب کند. امروز وبسایت آمازون در جهت افزایش رفاه مشتریان و جذب آنان از کوادکوپتر برای ارسال محصولات فروش رفته، استفاده میکند. بنظر شما آیا ما باید همچنان براساس روال قبل عمل کنیم؟
آیا با روشهای گذشته میتوان نظر مصرف کننده را جلب کرد؟ ممکن است بگویید مقایسه ی آمازون با یک واحد صنفی در یک محله ی تهران مقایسه ی درستی نیست. اما برای اثبات صحت این مقایسه کافی است یادآوری کنم در فروشگاههای تهران پر است از آب معدنی فرانسوی. وقتی در آب انقدر به ما نزدیک شده اند، قطعا بزودی در سایر کالاها نیز در مقابل اصناف قرار خواهند گرفت و فرصت زیادی باقی نمانده است. ‏
آنچه بیان شد تنها گوشه ای از تغییرات وسیع در بخش توزیع و خدمات است. در مورد بخش تولید که دیگر بمراتب فضا متفاوت تر است و امروز در شیوه ها و ساختارهای تولید تغییرات شگرفی رخ داده که واحدهای کارگاهی صنفی با بازار محلی مجالی برای عرض اندام نخواهند داشت. ‏
بر اساس همین تغییرات عرض کردم که مسئولیت مدیران صنفی بسیار سنگین تر از گذشته شده است. چرا که این مدیران صنفی هستند که می بایست اصناف را به مسیر درست هدایت کنند. تصور کنید ۳۶۰ هزار واحد صنفی، ۱۳۰۰ رسته شغلی و ۱۳۵ اتحادیه ی صنفی را چگونه باید راهبری کرد؟ به همین دلیل عرض کردم چیزهای بسیاری باید اساسا تغییر کند و انتخابات این بار با هر انتخاباتی در گذشته متفاوت است. ‏
باید با کار علمی و بابهره گیری از روشهای به کار گرفته شده در دنیا ، فضای کسب وکار اصناف را تغییر دهیم و این به احساس نیا و حمایت اصناف بستگی دارد.‏

ابوالفضل رجب زاده – رئیس اتحادیه خشکشوئی و لباسشوئی تهران

نظرات شما